Doğum İzni ve Süt İzni 2026: 24 Haftalık Yeni Analık İzni, Yarım Çalışma ve İşveren Rehberi

1 Mayıs 2026'dan itibaren kadın işçinin analık (doğum) izni doğumdan önce 8 ve doğumdan sonra 16 hafta olmak üzere toplam 24 haftadır; çoğul gebelikte doğum öncesine 2 hafta eklenir ve toplam 26 hafta olur (4857 sayılı İş Kanunu m.74, 7578 sayılı Kanun ile değişik). Önceki düzenlemede toplam süre 16 haftaydı. Sağlık durumu uygunsa ve hekim onaylarsa işçi doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışabilir, çalıştığı süre doğum sonrasına eklenir. İzin süresince ücreti işveren değil SGK öder: günlük kazancın 2/3'ü oranında geçici iş göremezlik ödeneği, 90 gün prim şartıyla. Doğum sonrası çocuk 1 yaşına gelene kadar günde 1,5 saat ücretli süt izni, analık izni bitiminde yarım çalışma hakkı ve 6 aya kadar ücretsiz izin devam eder. Bu rehber yeni süreleri, bordro ve SGK uygulamasını ve geçiş hükmünü işveren gözüyle toplar.

Doğum izni kaç hafta oldu? Eski ve yeni süreler

Süreler takvim haftasıdır, hafta sonları dahildir. Doğum öncesi izin tekil gebelikte 32., çoğul gebelikte 30. gebelik haftasında başlar; erken doğumda kullanılamayan doğum öncesi günler doğum sonrasına eklenir. Hekim raporuyla sağlık durumuna göre süreler artırılabilir. Babalık izni için ayrı rehber: babalık izni 10 gün.

Geçiş hükmü: 1 Nisan 2026 sonrası doğumlarda ilave 8 hafta

7578 sayılı Kanun'un geçici 1. maddesi, 1 Mayıs 2026 itibarıyla eski mevzuata göre analık izni süresi dolmuş ancak 1 Nisan 2026 tarihi itibarıyla doğumdan itibaren 24 haftalık süreyi henüz tamamlamamış olan çalışana, kanunun yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde talep etmesi halinde 8 hafta ilave analık izni verilmesini öngörür. Pratikte Kasım 2025 sonrası doğum yapıp 16 haftalık iznini tamamlamış çalışanlar bu kapsamdaydı; talep süresi Mayıs 2026'da doldu. Kapsamdaki çalışan talep ettiyse ilave 8 hafta analık izni ve SGK ödeneği uygulanır; talep etmemişse hak düştü.

Doğum izninde ücret: işveren mi, SGK mı öder?

İşveren analık izni süresince ücret ödemek zorunda değildir; sözleşme veya toplu iş sözleşmesi aksini öngörebilir. Ödeme SGK'dan gelir: doğumdan önceki bir yıl içinde en az 90 gün kısa vadeli sigorta primi bildirilmiş sigortalı kadına, doğum öncesi 8 ve doğum sonrası 16 haftalık sürede günlük kazancının üçte ikisi oranında geçici iş göremezlik ödeneği (halk arasında doğum parası) ödenir (5510 m.18). Günlük kazanç, son 12 aydaki prime esas kazancın prim gününe bölünmesiyle bulunur; 180 günden az primi olanlarda tavan asgari günlük kazancın 2 katıdır. Hesap için doğum izni ve doğum parası hesaplama aracına bakın.

Bordro tarafında analık izni günleri ücret ödenmediği için prim gününden düşer ve eksik gün nedeni 01 İstirahat ile bildirilir; SGK analık raporu ispat belgesidir. İşveren izin boyunca ücret ödüyorsa (örneğin tamamlayıcı ödeme), ödenen kısım prime tabidir ve o günler bildirilir. Eksik gün kuralları için eksik gün kodları rehberi.

Süt izni: günde 1,5 saat, çocuk 1 yaşına kadar

• Süre: Doğum sonrası izin bittikten sonra çocuk 1 yaşını dolduruncaya kadar günde toplam 1,5 saat (İş K. m.74/7). Çoğul doğumda süre artmaz.

• Ücretli ve çalışma süresinden sayılır: Süt izni saatleri günlük çalışma süresinden düşülür, ücret kesilmez; fazla mesai hesabında çalışılmış sayılır.

• Saatleri işçi belirler: Kaç parçaya bölüneceğine ve hangi saatlerde kullanılacağına işçi karar verir; işveren program isteyebilir ama saatleri dayatamaz.

• Toplu kullanım: Günlük 1,5 saatin haftalık birleştirilerek bir gün izin yapılması kanunda yoktur; tarafların yazılı anlaşmasıyla uygulanabilir, işçi istemezse günlük kullanılır.

• Süt izni verilmezse: Kullandırılmayan süt izni için işçi ücret talep edebilir; Yargıtay uygulamasında bu süre fazla çalışma gibi zamlı hesaplanır ve ayrıca idari para cezası uygulanır (m.104).

Yarım çalışma ve yarım çalışma ödeneği

Analık izninin bitiminden itibaren çocuğun bakımı için haftalık çalışma süresinin yarısı kadar ücretsiz izin alınabilir: birinci doğumda 60 gün, ikinci doğumda 120 gün, sonraki doğumlarda 180 gün; çoğul doğumda her birine 30 gün eklenir, çocuk engelliyse 360 gündür (İş K. m.74/2). Bu sürede çalışılmayan yarım günler için İŞKUR yarım çalışma ödeneği öder (4447 sayılı Kanun Ek m.5); şartı doğumdan önceki son 3 yılda 600 gün işsizlik sigortası primi ve haftalık çalışma süresinin yarısı kadar fiilen çalışmaktır. Bordroda yarım çalışma günleri eksik gün kodu 23 ile bildirilir. Yarım çalışma tamamlandıktan sonra çalışan, çocuk ilköğretime başlayana kadar kısmi süreli çalışmaya geçmeyi isteyebilir (m.13/5).

Doğum sonrası ücretsiz izin: 6 aya kadar

24 haftalık (çoğul gebelikte 26 haftalık) analık izninin tamamlanmasından sonra kadın işçi isterse 6 aya kadar ücretsiz izin alır; işveren reddedemez (m.74/6). 3 yaşını doldurmamış çocuğu evlat edinen eşlerden biri veya evlat edinen de aynı haktan yararlanır. Bu süre yıllık izin hesabında dikkate alınmaz, SGK'ya eksik gün kodu 19 ile bildirilir ve doğum borçlanmasıyla sonradan prim günü kazandırılabilir (5510 m.41). Ücretsiz izin formu ve kurallar: ücretsiz izin işveren rehberi.

Hamile ve emziren çalışan için işverenin diğer yükümlülükleri

• Periyodik kontrol izni: Hamilelik süresince doktor kontrolleri için ücretli izin verilir (m.74/4).

• Gece ve ağır iş yasağı: Hamile ve emziren işçi gece çalıştırılamaz, günde 7,5 saatten fazla çalıştırılamaz, hekim raporuyla hafif işe geçirilir ve ücreti düşürülemez (m.74/5 ve Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartları Yönetmeliği).

• Fesih yasağı: Hamilelik veya doğum nedeniyle fesih geçersizdir (m.18/3-d); analık izni süresince yapılan fesih işe iade ve ayrımcılık tazminatı doğurur (m.5). Analık izni ihbar süresine eklenir, izin süresinde ihbar süresi işlemez.

• Yıllık izin ve kıdem: Analık izni süreleri yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır (m.55/b) ve kıdemden düşülmez; 6 aylık ücretsiz izin ise sayılmaz.

• Emzirme odası: 100 ile 150 arasında kadın çalışanı olan işyerlerinde emzirme odası, 150'den fazla olanlarda kreş zorunludur (ilgili yönetmelik).

İK için kontrol listesi

1. İzin modülündeki analık izni türünü 24 hafta (çoğul 26) ve "doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışma" kuralıyla güncelleyin; 16 hafta yazan yönetmelik ve sözleşmeler kanuni alt sınırın altında kaldığı için geçersizdir.

2. Doğum öncesi izin başlangıcını (32. veya 30. hafta) ve hekim onaylı çalışma belgesini özlük dosyasına alın.

3. Analık izni günlerini puantajda ücretsiz, eksik gün kodu 01 ile işleyin; işveren tamamlayıcı ödeme yapıyorsa prim bildirin.

4. Doğum sonrasında süt izni programını yazılı alın; saatleri işçi belirler.

5. Yarım çalışma ve 6 aylık ücretsiz izin taleplerini yazılı kaydedin; SGK kodları 23 ve 19.

6. Doğum belgesiyle çocuk kaydını bordroya işleyin (aile ve çocuk zammı istisnaları).

IKyardim izin modülünde analık izni, süt izni, yarım çalışma ve doğum sonrası ücretsiz izin ayrı izin türleridir; kanuni süre değiştiğinde tek yerden güncellenir ve bordro eksik gün kodlarını aynı kayıttan türetir. Yıllık izin hesabı için yıllık izin aracı.

Sık sorulan sorular

Doğum izni kaç hafta, kaç gün?

1 Mayıs 2026'dan itibaren 24 hafta (168 gün): doğum öncesi 8, doğum sonrası 16 hafta. Çoğul gebelikte 26 hafta (182 gün).

Doğum izninde maaş kim öder?

SGK, günlük kazancın üçte ikisi oranında geçici iş göremezlik ödeneği öder; işverenin ücret ödeme yükümlülüğü yoktur, sözleşme aksini öngörebilir.

Doğuma kadar çalışmak mümkün mü?

Hekim onayıyla doğumdan önceki 2 haftaya kadar çalışılabilir; çalışılan süre doğum sonrasına eklenir. Son 2 hafta çalışılamaz.

Süt izni kaç saat, ne zamana kadar?

Günde 1,5 saat, çocuk 1 yaşını dolduruncaya kadar. Ücretlidir ve çalışma süresinden sayılır; saatleri işçi belirler.

Doğum izninde SGK primi yatar mı?

İşveren ücret ödemediği için prim bildirilmez; günler eksik gün kodu 01 ile beyan edilir. Bu süre emeklilik için doğum borçlanmasıyla kazanılabilir.

Doğum izni yıllık izinden düşer mi, kıdemi etkiler mi?

Hayır. Analık izni yıllık izin hesabında çalışılmış sayılır ve kıdemden düşülmez. 6 aylık ücretsiz izin ise ikisine de sayılmaz.

1 Mayıs 2026'dan önce doğum yapanlar 24 haftadan yararlanır mı?

Yalnız geçici madde kapsamındakiler: 1 Nisan 2026 itibarıyla doğumdan itibaren 24 haftası dolmamış olup kanunun yürürlüğünden itibaren 10 iş günü içinde talep edenlere 8 hafta ilave izin verildi. Talep süresi doldu.

Yasal dayanak: 4857 sayılı İş Kanunu m.74 (analık halinde çalışma ve süt izni), m.13/5, m.18, m.55, Ek m.2; 7578 sayılı Kanun m.15, m.16, m.18, m.19 ve geçici m.1 (Resmî Gazete 1 Mayıs 2026, sayı 33240); 5510 sayılı Kanun m.15, m.18, m.41; 4447 sayılı Kanun Ek m.5 (yarım çalışma ödeneği); Gebe veya Emziren Kadınların Çalıştırılma Şartları Yönetmeliği.

Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için güncel mevzuatı ve gerekiyorsa bir uzmana danışın.