Kıdem tazminatı hakkının kendisi işe giriş tarihinize göre değişmez; en az 1 yıl çalışmış olmak ve kıdeme hak kazandıran bir nedenle ayrılmak yeterlidir. "2008" tarihi, kıdem tazminatının değil, emeklilik nedeniyle kıdem alma şartlarındaki SGK sigorta başlangıç miladını ilgilendirir. İlk sigortalılık tarihiniz (1999 öncesi, 1999-2008 arası, 2008 sonrası) emeklilik için gereken gün ve süreyi belirler.
Kıdem tazminatı 2008'den sonra değişti mi?
En yaygın yanılgı budur. Kıdem tazminatı hakkı, işe giriş tarihine göre kalkmadı veya değişmedi. 1475 sayılı Kanun'un yürürlükteki 14. maddesi kıdem tazminatını düzenler ve bu hak işe ne zaman başladığınızdan bağımsızdır. Kıdem tazminatına hak kazanmanın temel şartları her dönem aynıdır:
Aynı işverene bağlı olarak en az 1 yıl çalışmış olmak,
İş sözleşmesinin kıdeme hak kazandıran bir nedenle sona ermesi (işveren feshi, haklı nedenle işçi feshi, emeklilik, askerlik, kadın işçide evlilik, ölüm gibi).
Yani "2008'den sonra işe girdim, kıdem alamaz mıyım?" sorusunun yanıtı nettir: alırsınız. Kıdem tazminatına hak kazanma şartlarını kıdem tazminatı rehberimizde ayrıntılı bulabilirsiniz.
Peki "2008 milat" neyle ilgili?
Karışıklığın kaynağı, emeklilik nedeniyle kıdem tazminatı almak isteyenlerin SGK şartlarıdır. Bir çalışan, yaş şartı dışındaki emeklilik koşullarını (sigortalılık süresi ve prim gün sayısı) tamamladığında, henüz emekli olmadan işten ayrılıp kıdem tazminatı alabilir. İşte bu noktada gereken gün ve süre, ilk işe giriş (sigorta başlangıç) tarihinize göre farklılaşır. Mayıs 2008'de yürürlüğe giren 5510 sayılı Sosyal Sigortalar Kanunu bu eşiklerin son halini belirledi.
Sigorta başlangıç tarihine göre emeklilikte kıdem şartları
Emeklilik (yaşlılık aylığı) şartlarındaki gün ve süre, sigortaya ilk giriş tarihine göre kademelenir. Aşağıdaki tablo, yaş hariç şartların genel çerçevesini özetler:
İlk sigorta başlangıcı | Sigortalılık süresi + prim günü (genel çerçeve) |
|---|---|
8 Eylül 1999 öncesi | Daha düşük gün/süre eşikleri (kademeli geçiş kuralları) |
9 Eylül 1999 - 30 Nisan 2008 arası | 25 yıl sigortalılık + 4500 gün, veya 15 yıl + 3600 gün gibi seçenekler |
1 Mayıs 2008 ve sonrası | Genel olarak daha yüksek prim gün sayısı gerekir; kişinin cinsiyeti ve sigorta geçmişine göre değişir (kesin gün SGK'dan teyit edilmeli) |
Bu eşikler kişinin kendi sigorta geçmişine göre değişir; kesin durumunuzu SGK'dan teyit etmek gerekir. 4500 gün ve 25 yıl seçeneğinin ayrıntılarını 4500 gün ve 25 yıl şartıyla kıdem tazminatı yazımızda ele aldık.
Emeklilik nedeniyle kıdem için ne gerekir?
Yaş dışındaki emeklilik şartlarını tamamlayıp kıdem tazminatı almak isteyen çalışanın izlemesi gereken yol şudur:
SGK'dan yazı alın: Sigorta süresi ve prim gün şartlarını tamamladığınıza, yaş dışındaki koşulları sağladığınıza dair SGK'dan resmi yazı talep edin.
İşverene başvurun: Bu yazıyla birlikte iş sözleşmenizi emeklilik gerekçesiyle sonlandırdığınızı bildirin.
Kıdem tazminatını talep edin: İşveren, bu durumda kıdem tazminatınızı ödemekle yükümlüdür.
SGK kaynaklı işlemler ve sorgulamalar için resmi adres www.sgk.gov.tr üzerinden e-Devlet kapısıdır.
Kıdem tazminatı fona mı devredilecek?
Yıllardır gündeme gelen "kıdem tazminatı fonu" tartışması, mevcut hakları geçmişe dönük ortadan kaldırmaz. Bugün itibarıyla kıdem tazminatı, 1475 sayılı Kanun'un 14. maddesi çerçevesinde yürürlüktedir ve hak kazanma şartları işe giriş tarihinizden bağımsızdır. Olası bir reform halinde geçiş kuralları ayrıca düzenlenir; bu yüzden mevcut kıdem haklarınızı bugünden korumak için doğru kayıt ve hesaplama önemlidir.
Sık sorulan sorular
2008'den sonra işe başladım, kıdem tazminatı alabilir miyim?
Evet. En az 1 yıl çalışma ve kıdeme hak kazandıran bir fesih nedeni varsa, işe giriş tarihiniz fark etmeksizin kıdem tazminatı alırsınız.
Emeklilik için 4500 gün herkese yeter mi?
Hayır, sigorta başlangıç tarihinize bağlıdır. 4500 gün + 25 yıl seçeneği özellikle 1999-2008 arası sigortalılar için geçerli olabilir; 2008 sonrası ilk kez sigortalı olanlarda gereken prim günü daha yüksek olabilir. Kesin durumu SGK'dan teyit edin.
Kıdem tazminatı ne kadar olur?
Her tam çalışma yılı için 30 günlük brüt ücret tutarında kıdem tazminatı hesaplanır ve yasal tavan uygulanır. Net rakamı görmek için kıdem tazminatı hesaplama aracımızı kullanabilirsiniz.
İşe giriş tarihim kıdem tazminatı tutarımı etkiler mi?
Tutarı belirleyen, işe giriş tarihinin "milada" göre konumu değil, toplam çalışma sürenizdir (kıdem yılı) ve son brüt ücretinizdir. Ne kadar uzun çalıştıysanız tazminat o kadar yüksek olur.
Bu içerik bilgilendirme amaçlıdır; somut durumunuz için SGK kayıtlarınızı ve gerekiyorsa bir iş hukuku uzmanını değerlendirmeye alın.
Şirketinizdeki personel süreçlerini tek ekrandan yönetin.
IKyardim ile bordro, izin ve personel yönetimini hızlı ve hatasız yönetin.
