İşten Çıkış Kodları ve Anlamları: SGK Kodları Rehberi

İşten Çıkış Kodları Neden Önemlidir?

İşten ayrılma süreci sadece bir istifa dilekçesi veya fesih bildirimiyle bitmiyor. SGK sistemine girilen iki haneli çıkış kodları, çalışanın geleceğini doğrudan etkiler. Yanlış girilen bir kod, çalışanın İŞKUR işsizlik maaşı almasına engel olabilir ya da işvereni haksız yere mahkemelik edebilir.

SGK çıkış kodları çalışanın tazminat ve işsizlik maaşı haklarını doğrudan belirler. Kod 03 (istifa) ile işsizlik maaşı alınamaz, Kod 04 (işveren feshi) ile alınır. Eski Kod 29 yerine artık 42-50 arası spesifik kodlar kullanılıyor. Yanlış kod girilirse düzeltme süresi 10 gün — süre geçerse mahkeme gerekebilir.

En Sık Kullanılan Çıkış Kodları Hangileridir?

SGK sisteminde en yaygın kullanılan işten çıkış kodları ve anlamları şu şekildedir:

• Kod 03 — İstifa: Çalışanın kendi isteğiyle ayrılması. İşsizlik maaşı alınamaz.

• Kod 04 — İşveren feshi: Belirsiz süreli iş sözleşmesinin işveren tarafından haklı sebep bildirilmeden feshi. Kıdem + ihbar tazminatı + işsizlik maaşı hakkı doğar.

• Kod 05 — Süre bitimi: Belirli süreli iş sözleşmesinin süresinin dolması.

• Kod 22 — Diğer nedenler: Emeklilik, askerlik gibi durumlar.

Kod 29 Neden Değişti ve Yeni Kodlar Nelerdir?

Eskiden "ahlak ve iyi niyet kurallarına aykırılık" denildiğinde akla tek bir rakam gelirdi: Kod 29. Ancak bu kodun suistimale açık olması nedeniyle SGK bir düzenleme yaptı. Artık İş Kanunu madde 25/II kapsamındaki her sebeple yapılan fesihler için spesifik kodlar (42-50 arası) kullanılıyor:

• Kod 46: İşçinin, işverenin güvenini kötüye kullanması, hırsızlık yapması.

• Kod 49: İşçinin işe devam etmemesi (devamsızlık).

• Kod 50: İşçinin yapmakla görevli olduğu görevleri hatırlatıldığı halde yapmaması.

Önemli: Bu kodlarla işten çıkarılan çalışan, ne kıdem tazminatı alabilir ne de işsizlik maaşına başvurabilir. Bu yüzden bu kodları seçerken elinizde mutlaka kanıtlar olmalıdır.

Çıkış Kodu Yanlış Girilirse Ne Olur?

Diyelim ki bir hata yapıldı ve aslında Kod 04 (işveren feshi) girilmesi gereken yere sehven Kod 03 (istifa) girildi. Bu durumda:

• Çalışan işsizlik maaşı alamaz ve İŞKUR'a itiraz eder.

• SGK üzerinde düzeltme yapmak için 10 günlük süre vardır.

• Süre geçildiyse, durumun mahkeme kararı veya İŞKUR denetimiyle düzeltilmesi gerekebilir.

İlgili konular: Performans düşüklüğü nedeniyle fesih yapılıyorsa doğru kodun seçimi hayatidir. Ayrıca ihbar süresinin de koda uygun şekilde yönetilmesi gerekir.